Varens

mannetjesvaren/ polystichum polyblepharum
Polystichum polyblepharum                                                  Dryopteris filix-mas

Varens

Standplaats: zonnig / halve schaduw
Grondsoort: vochtige, goed doorlatende grond
Hoogte: afhankelijk van het soort
Wintergroen: afhankelijk van het soort
Winterhard: ja

Varens worden zeer gewaardeerd vanwege hun fraaie bladvorm en zijn zeer gemakkelijk toe te passen in een tuin. Bovendien zijn het uitstekende schaduwplanten en kunnen dus in wat donkere hoeken geplaatst worden waar betrekkelijk weinig zon komt. Wil je varens toch op een wat zonnige plaats zetten dan kan dat ook. Je moet er dan wel voor zorgen dat de grond goed vochtig blijft. Hoe meer zon ze krijgen, hoe vochtiger de grond moet zijn. In het voorjaar (maart/april) leggen  varens nieuwe bladen aan maar ze zullen niet bloeien. Varens produceren namelijk geen bloemen.

Wintergroene varens

Wintergroene varens. Mooie, groenblijvende varens voor de tuin zijn er te over. Polypodium vulgare ( eikvaren) is een zeer wintergroene varen. Hij blijft goed laag en wordt ongeveer 25 cm hoog. Zijn bladen hebben een wat kantachtige uitstraling waardoor hij beslist niet grof overkomt. De bekende Blechnum spicant ook wel dubbelvaren genoemd is ook geheel wintergroen en heeft een nette, opgaande groeiwijze. Zijn groenachtige veren worden ongeveer 15 cm lang. De plant zelf bereikt een hoogte van ruim 40 cm. Polystichum polyblepharum ( naaldvaren/niervaren) is de meest wintergroene varen die er is en is bovendien een fantastische, sterke bodembedekker met een natuurlijke uitstraling. Hij staat goed aan de voorkant van een border en onder struiken. De plant heeft aantrekkelijke, glimmende, donkergroene, langgerekte bladen, wordt 50 – 60 cm hoog en 70 cm breed. Andere wintergroene varens die de moeite waard zijn om aangeplant te worden zijn Polystichum setiferum ( zachte naaldvaren ) en Phyllitis ( tongvaren ).

Blechnum spicant, Polystichum polyblepharum
Blechnum spicant                                    Polystichum polyblepharum

Half wintergroene / bladverliezende varens

Ook aantrekkelijk om te zien is Dryopteris filix-mas (mannetjesvaren). Zijn lancetvormige, geveerde bladen zijn licht gebogen en robuust. Hoewel Dryopteris filix-mas offcieel half wintergroen is, behoudt hij tot diep in de winter zijn fraaie, groene kleur. Het is tevens een varen die weinig eisen stelt. Zelfs op donkere en droge plekken, b.v onder de voet van een flinke boom, doet hij het nog goed. Op vochtige grond zal hij natuurlijk wel een meer weelderige groei vertonen. Hij bereikte een hoogte van 80 cm. De bekende Matteuccia strutiopteris (struisvaren) is een bladverliezende varen. Hij wordt ongeveer 1 meter hoog en heeft frisgroene bladeren. Deze varen verspreidt zich door ondergrondse lopers en kan soms gaan woekeren.

Snoeien

varens snoeien
terugsnoeien in het voorjaar             nieuwe veer polystichum setiferum

Varens snoeien. Tijdens de lange winter kunnen de bladen van varens beschadigd of bruin geworden zijn. Dode of bruine bladen kunnen in april afgeknipt worden, net voordat de varens gaan uitlopen.

Moeten varens per sé afgeknipt worden om nieuw blad te krijgen. Dat hoeft niet, want alle soorten varens produceren in de lente vanzelf nieuw blad. De frisse, nieuwe bladen hebben als kenmerk dat ze zich omkrullen. In een later stadium zullen de kleine opgerolde veertjes zichzelf uitrollen.

Wat als varens, met name de semi- groenblijvende varens, er al in het najaar lelijk of rommelig uitzien. Ook dan kan je ze al een kleine knipbeurt geven, dan hoef je niet zo lang tegen lelijk blad aan te kijken. Knip de oudste en de meest slordige veren tot op de grond af. Doe dit wel in de vroege herfst, in oktober.

Verzorging

Aanplanten varens. Verwerk flink wat bladaarde of anders compost in het plantgat voordat je varens gaat planten. Dat bevordert een rijke groei en zorgt er tevens voor dat het vocht in de grond beter wordt vastgehouden.

Plantafstand grote varens. Houd bij het aanplanten een afstand van 40 – 50 cm tussen de planten aan.
Plantafstand kleine varens. Houd bij het aanplanten een afstand van 20 – 30 cm tussen de planten aan.

Wanneer varens aanplanten. Varens kunnen vanaf maart tot half oktober aangeplant worden. In de periode is de grond warm en zullen de planten goed wortel schieten.

Combinaties maken

Varens laten zich mooi combineren met andere vaste planten  die het goed doen in de halve schaduw. B.v. met helleborus en vinca ( maagdenpalm ) liriope muscari en pachysandra.

varens combineren
Polystichum setiferum                                             Helleborus orientalis

Voor verschillende Helleborussen. Kijk bij Helleborus.